Home Arbeidsmarktinformatie
Arbeidsmarktinformatie

Arbeidsmarkt wordt krapper

Ga naar werk.nl voor werkzoekenden | werkgevers
  Print 

Arbeidsmarkt wordt krapper – spanningsindicator 2e kwartaal 2015

Een goede indicator voor (verwachte) economische groei is het aantal vacatures dat ontstaat in een kwartaal. In het tweede kwartaal van 2015 waren dat er 217.000. Ten opzichte van een jaar geleden is dat een toename van 18%. Sinds het begin van de crisis in 2008 zijn er in het 2e kwartaal nog nooit zoveel vacatures ontstaan. Ten opzichte van het piekjaar 2007 is er nog wel ruimte. Toen ontstonden er namelijk 301.000 vacatures in het tweede kwartaal.

Meer openstaande vacatures

Aan het eind van het tweede kwartaal van 2015 is de spanning op de arbeidsmarkt in Nederland te typeren als ‘ruim’. Ten opzichte van een kwartaal geleden heeft de spanning op de arbeidsmarkt weer meer afstand genomen van de grens met zeer ruim. Er zijn 7% meer openstaande vacatures dan eind eerste kwartaal. Daarnaast is het aantal kortdurend niet-werkende werkzoekenden (NWW) met 15% afgenomen. Vergeleken met een jaar geleden is het verschil aan zowel vraag- als aanbodzijde groot. Het aantal kortdurend NWW is 8% lager terwijl het aantal vacatures 21% hoger is dan eind tweede kwartaal 2014. De arbeidsmarkt was toen ook al ruim.

Spanning op alle niveaus

24 van de 124 beroepsgroepen kennen dit kwartaal een krappere typering van de arbeidsmarkt dan eind 1e kwartaal. Dit zijn er beduidend meer dan de 2 beroepsgroepen die een ruimere typering krijgen. De toenemende spanning is zichtbaar op alle niveaus. De twee beroepsgroepen met een ruimere typering zijn de assembleurs en de zeer kleine beroepsgroep politie-inspecteurs en officieren (landelijk 20 kortdurend werkzoekenden). Bij de assembleurs zijn zowel de kortdurend werkzoekenden als de openstaande vacatures fors afgenomen dit kwartaal. Per saldo is de spanningsindicator voor deze beroepsgroep net de grens van ruim naar zeer ruim gepasseerd.

Spanningsindicator arbeidsmarkt
In totaal hebben 47 beroepsgroepen de typering ‘zeer ruim’. 38 beroepsgroepen hebben als typering ‘ruim’. Dat betekent dat er 10 beroepen minder zijn met een zeer ruime arbeidsmarkt in vergelijking met het vorige kwartaal. Het aantal ruime beroepsgroepen is met 5 toegenomen. Dat betekent dat in dit kwartaal de arbeidsmarkt voor ongeveer 2 van de 3 beroepsgroepen ruim of zeer ruim is. Vorig jaar was dat nog het geval voor ruim 3 van de 4 beroepen. Er zijn 19 beroepsgroepen met een zeer krappe arbeidsmarkt en 7 met een krappe arbeidsmarkt. Een jaar geleden waren dit er beduidend minder met 14 zeer krappe en 4 krappe beroepsgroepen.

Lagere beroepen

De arbeidsmarkt voor lagere beroepen is voor het eerst sinds het 2e kwartaal van 2012 te typeren als ‘ruim'. Dat geldt ook voor 11 van de 28 onderliggende beroepsgroepen. Voor 12 van de 28 lagere beroepsgroepen is de arbeidsmarkt nog wel zeer ruim. 3 lagere beroepsgroepen kennen een gemiddelde, 1 beroepsgroep een krappe en 1 beroepsgroep een zeer krappe typering van de arbeidsmarkt.

De 2 beroepsgroepen waarvoor de arbeidsmarkt krap of zeer krap is, zijn de ‘verzekeringsagenten’ en de ‘ondersteunende administratieve hulpkrachten’. In beide gevallen gaat het vaak om (tijdelijke) banen voor jongeren. Door de beperkte werkervaring zijn jongeren vaak niet ingeschreven als nww. Hierdoor ontbreekt in de spanningsindicator een deel van het aanbod en wordt de markt iets krapper weergegeven dan werkelijk het geval is. De naamgeving van de ‘verzekeringsagenten’ is misleidend. Het overgrote deel van de vacatures binnen deze beroepsgroep zijn voor verschillende vormen van promotiewerk.

De grootste beroepsgroep waarvoor de typering van de spanning is veranderd, zijn de mechanisch operators. De typering gaat van zeer ruim naar ruim. Zowel vraag- als aanbodzijde draagt bij aan deze verandering. Het aantal openstaande vacatures voor mechanisch operators is met 32% toegenomen ten opzichte van vorig kwartaal. Het aantal kortdurend werkzoekenden daalde tegelijkertijd met 20%.

Spanning op de arbeidsmarkt naar niveau

Middelbare beroepen

In het tweede kwartaal van 2015 is er een ruime arbeidsmarkt voor middelbare beroepen. Dat is al het geval sinds het 2e kwartaal van 2014. De waarde van de spanningsindicator voor middelbare beroepen is sinds 2012 echter niet meer zo hoog geweest als nu. Het grootste deel van de 37 middelbare beroepen kent een zeer ruime (17) of ruime (13) markt.

Er zijn 8 beroepsgroepen met een krappere typering dan een kwartaal geleden. Het gaat hier om zeer uiteenlopende beroepsgroepen. Zo verandert de spanningsindicator van programmeurs van krap naar zeer krap als gevolg van een toename van het aantal openstaande vacatures met meer dan 20%. De typering van de arbeidsmarkt voor monteurs gaat van ruim naar gemiddeld als gevolg van een afname van het aantal kortdurend werkzoekenden met bijna 20%. Ook voor commercieel employés is de typering nu gemiddeld tegenover een ruime markt in het eerste kwartaal. Dit komt door een toename van 7% in de openstaande vacatures en een afname van 7% in de kortdurend werkzoekenden.

Hogere beroepen

De arbeidsmarkt voor hogere beroepen blijft ruim. De grens met de typering ‘gemiddeld’ is echter bijna bereikt. Het aantal openstaande vacatures stijgt dit kwartaal met 6% terwijl het aantal kortdurende werkzoekenden met 3% daalt. Dit vertaalt zich ook in de typeringen van de onderliggende beroepen.

Voor 12 hogere beroepsgroepen verschuift de typering richting een krappere of minder ruime markt. Zoals eerder genoemd gaat alleen de typering voor politie-inspecteurs en officieren in de andere richting. Net als in het vorige kwartaal is een groot deel van de beroepen met een krappere typering docenten in verschillende specialisaties. Voor deze docenten ligt het aantal openstaande vacatures tussen de 30% en ruim 100% hoger dan een kwartaal geleden. Deze toename heeft alles te maken met het aankomende schooljaar waar de werving al voor de zomer is gestart.

De grootste hogere beroepsgroep waarvoor de typering is veranderd, zijn de systeemanalisten. Door een afname van 35% ten opzichte van het eerste kwartaal in het aantal kortdurend werkzoekenden, is de arbeidsmarkt voor systeemanalisten zeer krap geworden. Voor 22 van de 59 hogere beroepsgroepen is de markt krap of zeer krap. Dat zijn er 5 meer dan een jaar geleden. 18 van de 59 beroepsgroepen kennen een zeer ruime markt. Dat zijn er 5 minder dan een jaar geleden.

Regionale verschillen

In het tweede kwartaal van 2015 is de arbeidsmarkt in Nederland ruim. Dat was eind 2e kwartaal 2014 ook het geval, zij het met een klein verschil (spanningsindicator was 0,53). Toch is op regionaal niveau het contrast met een jaar geleden groot. Waar een jaar geleden nog voor 24 van de 35 arbeidsmarktregio’s de arbeidsmarkt zeer ruim was, is dat aantal nu gedaald tot 9. Aan de andere kant is het aantal regio’s met een ruime arbeidsmarkt gestegen van 10 naar 23.

Regionale verschillen

In Groot-Amsterdam, Midden-Utrecht en Zeeland is de arbeidsmarktkrapte te typeren als gemiddeld. Voor Groot-Amsterdam en Utrecht geldt dat het aantal banen per inwoner hier beduidend hoger ligt dan in de rest van het land en daarmee ook het aantal vacatures. Beide regio’s kennen daardoor een grote inkomende pendel van werknemers. In Zeeland speelt het zomerseizoen een grote rol. Vooral in de horeca is de vraag naar werknemers groot.

Nieuwe publicatie

Arbeidsmarktregio