Home Arbeidsmarktinformatie
Arbeidsmarktinformatie

Gevolgen van automatisering voor de werkgelegenheid

Ga naar werk.nl voor werkzoekenden | werkgevers
  Print 

De gevolgen van automatisering voor de werkgelegenheid

Robotisering, automatisering en digitalisering hebben grote invloed op de Nederlandse arbeidsmarkt. Minister Asscher waarschuwde in een toespraak: ‘Door de snelle opkomst van robots en andere technologie kan de toekomst er drastisch anders uit gaan zien dan het heden’. Maar wat zijn de gevolgen precies en wie krijgen er vooral mee te maken?

Onderzoek Verenigde Staten

Onderzoekers van de Oxford University voerden onlangs een onderzoek uit onder de Amerikaanse beroepsbevolking. In een enquête vroegen de onderzoekers in hoeverre de Amerikaanse beroepsbevolking denkt dat functietaken geautomatiseerd kunnen worden. Uit de resultaten blijkt dat bijna de helft van alle beroepen in de Verenigde Staten een groot risico heeft te verdwijnen door automatisering in de komende 10 á 20 jaar. Het gaat vooral om beroepen op het gebied van dienstverlening, verkoop en administratie en in mindere mate ook productie en transport.

Automatisering van de Nederlandse arbeidsmarkt

Deloitte heeft in 2014 op basis van het Oxford-onderzoek een zelfde onderzoek voor de Nederlandse arbeidsmarkt gehouden. In Nederland lopen 2 tot 3 miljoen banen een groot risico te verdwijnen door automatisering. Dit heeft gevolgen voor ongeveer 30% tot 40% van de Nederlandse beroepsbevolking. Deze schatting is lager dan voor de Amerikaanse arbeidsmarkt, omdat Nederland relatief minder banen heeft op lagere beroepsniveaus. Beroepen op mbo-niveau of lager zullen waarschijnlijk eerder geautomatiseerd worden dan beroepen op hbo- of wo-niveau.

Automatiseringsrisico

De kans dat een beroep verdwijnt door automatisering wordt ook wel het automatiseringsrisico genoemd.

Beroepen op mbo-niveau of lager met een hoog automatiseringsrisico:

Onder andere  administratieve medewerkers, boekhouders, secretaresses, postsorteerders, assemblagemedewerkers, maar ook agrarische hulparbeiders, lager horecapersoneel en ambachtslieden. In de groep van (financieel-)administratieve beroepen en secretaresses verliezen mogelijk bijna 400.000 mensen hun baan. Ook voor de meer dan 250.000 verkopers heeft de automatisering grote gevolgen.

Beroepen op hbo- of wo-niveau met een hoog automatiseringsrisico:

Onder andere rekenaars, taxateurs en verzekeringsagenten, maar ook IT-medewerkers, technisch- en medisch-laboranten, verzorgend personeel en accountants.

Onder rekenaars, taxateurs en verzekeringsagenten verliezen mogelijk bijna 200.000 mensen hun baan.

De hoogste automatiseringsrisico’s komen voor bij:

Mensen met een laag opleidingsniveau, technische beroepen en jongeren tot 25 jaar. Jongeren hebben namelijk vaak bijbanen met veel routinematige taken.

De gevolgen van automatisering zijn het grootst voor:

Beroepen op het vlak van economie, recht en management (ongeveer 800.000 banen), beroepen op middelbaar niveau en 35-55-jarigen.

Kanttekeningen bij het onderzoek

Het onderzoek van Deloitte heeft net als elk onderzoek beperkingen:

  • Het is lastig om exacte getallen te geven van de gevolgen van automatisering

  • Er is alleen gekeken of taken technisch geautomatiseerd kunnen worden. Er is minder rekening gehouden met de snelheid van automatisering en voor welke beroepen automatisering gewenst is.

  • Er is niet gekeken naar de kosten van automatisering en wat het oplevert.

  • Er wordt geen rekening gehouden met de mogelijkheid dat er ook banen bij kunnen komen door automatisering. Denk bijvoorbeeld aan het ontwerpen en beheren van computersystemen en robots.

Hoewel er kanttekeningen te plaatsen zijn bij het onderzoek, staat één ding vast: de gevolgen van automatisering voor de Nederlandse arbeidsmarkt zijn groot. Als de processen van automatisering en robotisering doorzetten, verandert de arbeidsmarkt enorm. Mensen kunnen hierop inspelen door bijvoorbeeld een opleiding te volgen en te blijven leren. Dat moet voorkomen dat de werkloosheid toeneemt.

Het onderzoek over de automatisering van de Nederlandse arbeidsmarkt is te vinden op de website van Deloitte.

Arbeidsmarktregio