Home Arbeidsmarktinformatie
Arbeidsmarktinformatie

Toenemende mismatch op de arbeidsmarkt

Ga naar werk.nl voor werkzoekenden | werkgevers
  Print 

Toenemende mismatch op de arbeidsmarkt

De verwachte economische groei in de komende jaren brengt een beperkte banengroei met zich mee. Automatisering, digitalisering en veranderende klantwensen zorgen daarbij voor een toenemende mismatch op de arbeidsmarkt. Hierdoor blijven overschotten naast tekorten op de arbeidsmarkt bestaan. Dit heeft vooral gevolgen voor laagopgeleiden , zo blijkt uit het rapport Sectoren in beeld.

Beperkte banengroei

Hoewel de arbeidsmarkt herstelt, liggen productie en werkgelegenheid in veel sectoren nog niet op het niveau van voor de economische crisis. Prognoses voor de arbeidsmarkt laten zien dat de economie de komende jaren licht groeit. Het aantal banen groeit nog minder snel. De beroepsbevolking groeit de komende jaren bijna even hard als het aantal banen. Dat betekent dat de werkloosheid de komende jaren hoog blijft. Wel neemt door de vergrijzing het aantal vacatures de komende jaren sterk toe. Het is alleen de vraag of werklozen daarvan kunnen profiteren.

Mismatch

Op de huidige arbeidsmarkt is er vooral sprake van overschotten. Dit betekent dat er veel werkzoekenden zijn en weinig banen. Tegelijkertijd zijn er in sommige sectoren juist tekorten. Met name in technische beroepen en ICT-functies. De snelle technologische veranderingen maken de mismatch eerder groter dan kleiner. Het is daarom belangrijk dat de overheid en sociale partners op deze ontwikkelingen inspelen.

De mismatch heeft vooral gevolgen voor lager opgeleiden. Lager opgeleiden zijn vaker werkloos dan mensen met een middelbare en hogere opleiding. Het aantal banen op basisniveau is de afgelopen 10 jaar met een kleine 200.000 afgenomen. En een behoorlijk deel van die banen wordt bovendien ingenomen door andere groepen (bijvoorbeeld scholieren en studenten, arbeidsmigranten, werklozen met een middelbare of hogere opleiding)  Om sociale uitsluiting te voorkomen is het belangrijk dat lager opgeleiden aan het werk blijven.

Minder vaste banen voor werknemers

Vooral de groei van het aantal zelfstandigen (met name ZZP’ers) zorgt voor de banengroei. De inzet van uitzendkrachten is weliswaar gedaald tijdens de crisis, maar de prognoses laten weer een forse groei van het aantal uitzendbanen zien.

Automatisering en upgrading

Automatisering, digitalisering, beleidswijzigingen en veranderende klantwensen beïnvloeden de beroepenstructuur in sectoren. De behoefte aan hoger opgeleiden neemt toe en de behoefte aan middelbaar en lager opgeleiden neemt af, al blijft hun aandeel in de werkgelegenheid de komende jaren nog wel substantieel. Daarnaast groeit het belang van sociale competenties, zoals communiceren en samenwerken.

Vergrijzing

De afgelopen 10 jaar is het aandeel ouderen in alle sectoren gestegen. Door de crisis en doordat mensen later met pensioen gaan, heeft de vergrijzing tot nu toe niet geleid tot grote tekorten op de arbeidsmarkt. Verschillende sectoren maken zich zorgen over de vervanging van vakmensen en zelfstandig ondernemers die de komende jaren met pensioen gaan. Vaak leveren opleidingen onvoldoende gediplomeerden af om in de verwachte vraag te voorzien.

Kansen voor WW’ers

Ongeveer een derde van de WW’ers die na de WW aan de slag gaan, vindt werk via een uitzendbureau. Voor mensen met een basis- of lage opleiding ligt dit aandeel zelfs nog hoger. De meeste werkloze werkzoekenden vinden een baan via een uitzendbureau.

Grote verschillen tussen opleidingen in baankansen

Het rapport laat zien dat er grote verschillen tussen opleidingen zijn als het gaat om de duur of het gemak waarmee afgestudeerden een baan vinden. Mensen met de meest kansrijke opleiding vinden tienmaal zo snel een baan als mensen met de minst kansrijke opleiding.

Wajongers

Er zijn tussen sectoren grote verschillen in de baankans voor Wajongers. Gemiddeld werken er 40 Wajongers per 10.000 banen. Maar in de land- en tuinbouw zijn dat er 114 en in bijvoorbeeld de sector Openbaar bestuur slechts 12. We staan hier voor een grote maatschappelijke uitdaging. Met de Participatiewet wordt de druk op bedrijven en sectoren groter om vrijwillig mogelijkheden te bieden voor instroom van Wajongers. Dat kan ervoor zorgen dat de grote geconstateerde sectorale verschillen kleiner worden.

Nieuwe publicatie

Arbeidsmarktregio